26 april 2012

Nanotechnologie - we gebruiken het steeds meer, maar is het veilig


















Over nanotech bestaat nog lang geen overeenstemming 

Nanotechnologie, een zegen voor de mensheid, een bedreiging voor de gezondheid en/of een risico in de handen van ‘terroristen’. In Nederland zijn minstens 119 producten te koop waarin mogelijk Nanodeeltjes zijn verwerkt. Dat rapporteerde de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) onlangs.

Zoals het wel vaker gaat met moderne ontwikkelingen: de kosten gaan voor de baat. In het moderne bedrijfsleven kijken de aandeelhouders mee over de schouders van ontwikkelaars en wetenschappers. Ze willen veiligheidstesten tot een minimum beperken om zo snel mogelijk hun investeringen terug te kunnen verdienen. Wat dit in de praktijk betekent, hebben we al vele malen gezien bij onder andere de farmaceutische industrie, waar kortstondig geteste medicijnen toegepast worden op werkelijk miljoenen mensen... om nadien te ontdekken dat dit vele mensenlevens heeft gekost, waarna uiteindelijk het medicament uit de markt verdween. Deze voorbeelden zijn er legio, met onder andere de pijnstiller Vioxx en het middel Avandia voor diabetes stond op de verdachtenlijst. Het kwalijkste aan deze zaak is dat de ontwikkelaar GlaxoSmithKline al vele jaren op de hoogte was van de dodelijke bijwerkingen.

In hoeverre mag je dan vertrouwen op fabrikanten van nieuwe medicijnen, voeding ingrediënten, genetisch gemodificeerde voeding en nanotechnologie? Terwijl er nog geen of weinig informatie beschikbaar is over mogelijke gezondheidsrisico’s, giftigheid of milieubedreigingen wordt nanotechnologie al wel toegepast in commerciële producten. Dit gebeurt vaak zonder dat de consument daar zicht op heeft. 
 

Wat is de interactie van deze microstofjes?
Kunnen Nanodeeltjes bijvoorbeeld uit de verpakking in het voedsel trekken?
Met zo’n slordige 60.000 chemicaliën komt men er nu in de praktijk ook pas achter dat sommige stoffen ongewenste nevenreacties vertonen, na vele tientallen jaren gebruik! Nadat het de gezondheid en levens heeft verwoest van vele onwetende mensen…
Voeding veiligheid organisaties spreken dan ook over nanotechnologie in termen van: specifieke onzekerheden, gelimiteerde kennis, moeilijk te karakteriseren, moeilijk te detecteren, moeilijk te meten, moeilijk te analyseren, mogelijk gebruik en blootstelling zijn een mysterie…. 
 

De Europese Voedsel Veiligheid Autoriteit (European Food Safety Authority) zegt hierover ten aanzien van het risico management: “Voorzichtige zaak voor zaak benadering”.
In April stelde het Europese Parlement nog dat nanotech producten van de markt gehaald zouden moeten worden, totdat er meer bekend zou zijn over de veiligheid.
We kunnen inmiddels stellen dat nooit eerder in de geschiedenis van de mensheid de gezondheid meer werd bedreigd door de aanwezigheid van giftige stoffen dan nu.
Nanotechnologie kan wel degelijk een zegen zijn om deze nieuwe techniek te omarmen. Het kan echter de wetenschappers, ontwikkelaars en aandeelhouders niet van de verplichting ontslaan om eerst uitermate voorzichtig om te gaan met de mogelijke gevaren en risico’s.

Nanodeeltjes in de babykamer
Voedingsbh’s waarin Nanozilver is verwerkt, babyvoeding met Nanodeeltjes als antiklontermiddel… Nanotechnologie is overal, dus ook in baby- en kinderproducten. Het wordt toegepast in de chemische, technische en medische wereld, en Nanodeeltjes worden verwerkt in consumptieartikelen. Vrouwen- en Milieu Netwerk WECF startte daarom een voorlichtingscampagne voor jonge (groot)ouders over nanotechnologie.
WECF maakt zich sterk voor de gezondheid van alle kinderen door te werken aan betere wetgeving en handhaving, een groter aanbod aan gezonde en veilige producten en betere informatie aan ouders. Met de campagne “Nano in de babykamer” wil het netwerk, in samenwerking met retailers, producenten en wetenschappers, werken aan meer bewustwording over het gebruik van nanotechnologie in alledaagse consumptieartikelen, met name bij producten die gebruikt worden door (zwangere) vrouwen en kleine kinderen. Aan de hand van gefilmde interviews met retailers, producenten en experts leidt WECF jonge ouders door de virtuele babykamer.

Nanodeeltjes: schadelijk voor je baby?
“Zolang de veiligheid van Nanodeeltjes niet gewaarborgd kan worden, vinden wij dat producten met nanotechnologie zeer zorgvuldig moeten worden onderzocht en dat er uit moet worden gegaan van het voorzorgsprincipe”’, stelt Marie Kranendonk, oprichtster van WECF.  “We zitten niet te wachten op een probleem waarvan de gevolgen vergelijkbaar zouden kunnen zijn met die van asbest.”
WECF wil daarom ook goede wet- en regelgeving rondom de verschillende soorten Nanodeeltjes en is blij met de beslissing van het Europese Parlement om veiligheid voorop te stellen als het om toepassing van Nanodeeltjes in voedsel gaat.

Kranendonk: “Uit onderzoek blijkt dat Nanodeeltjes de bloed- en celbarrières gemakkelijk passeren. De mens is bezit geen afweermechanismen om Nanodeeltjes te weren uit kwetsbare organen of uit de baarmoeder. Wij vragen dus om extra voorzorg en goed onderbouwd onderzoek, voordat toepassingen worden gebruikt die mogelijk schadelijk kunnen zijn voor zwangeren, baby’s en kinderen. Daarnaast reageren mannen en vrouwen, vanwege hun lichaamsbouw, anders op blootstelling aan bepaalde stoffen en mogelijk dus ook op Nanodeeltjes. Het is dan ook belangrijk dat de overheid duidelijke regels stelt en zorgt voor goede wetgeving”.

Wat is Nanotechnologie?
Bij nanotechnologie, een nieuwe techniek, gaat het om kunstmatig gemaakte, zeer kleine deeltjes van een stof. Deze deeltjes hebben andere eigenschappen dan grotere deeltjes van dezelfde stof en worden juist daarom gebruikt.

Waar wordt het allemaal in verwerkt?
Toepassingen variëren van krasvrije autolak tot zonnecellen, waterbestendige kleding, cosmetica, zonnebrandcrème en medicijnen. Bijna al onze elektronica zoals LCD schermen, nanocamera’s en smartphones bevatten tegenwoordig chips op nanoschaal. Het is belangrijk te beseffen dat niet in alle ‘Nanoproducten' daadwerkelijk Nanodeeltjes zijn verwerkt. Vaker is nanotechnologie in het productieproces gebruikt. Het is echter lastig om erachter te komen of ook een product Nanodeeltjes bevat.

De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) heeft in 2009 inventariserend onderzoek gedaan naar de Nederlandse markt van consumentenproducten met Nanodeeltjes. Dit gebeurde op verzoek van het ministerie van VWS die de gegevens gebruikt voor beleidsontwikkeling. Voor consumenten is het soms niet mogelijk om producten met Nanodeeltjes te herkennen omdat er nog geen verplichting is om Nano-toepassing op producten te vermelden.


FDA says nanotech may need extra safety tests

 Gepubliceerd op 21 apr 2012 door Marygreeley1954